Atlantikwall
Limes
Middeleeuwen
Nieuwe Hollandse Waterlinie
Nieuwe Tijd
Oude Hollandse Waterlinie
Prehistorie
Romeinse Tijd
Tweede Wereldoorlog

Virtueel reizen naar het verleden 16 tijdperken 117 locaties 115 spots

Delen

Poort, wal, hijskraan Bodegraven

Poort en omwalling

De belangrijkste sporen die van het Romeinse castellum in Bodegraven zijn gevonden, waren de resten van een poortgebouw met stukken van de aangrenzende omwalling. Er zijn palen en liggende balken met inkepingen voor wandpalen overgebleven, hout van bijna 2000 jaar oud!

 Poort

De poort beschermde de toegang tot het fort vanaf de rivier. Het gebouw had twee vooruitstekende torens, waarvan bij opgravingen grote palen en stukken wand zijn teruggevonden. Het hout -vooral els, iep, es en soms eik- was lokaal gekapt en uitzonderlijk goed bewaard gebleven in de natte rivierklei. Zulke oude houten resten zijn uniek voor West‑Nederland.

Bij de doorgang werd een paal gevonden waaraan ooit een grote poortdeur hing. Via een loopbrug konden soldaten van de ene toren naar de andere lopen; ladders waren nodig om bovenin te komen. De poort was indrukwekkend groot: ruim 10 meter breed en 8,5 meter hoog.

In 2025 zijn twee overgebleven staanders opnieuw onderzocht. Ze werden eerder gedateerd op 61 na Christus, net als de palen van de westelijke toren, maar mogelijk horen ze bij een nóg oudere poort uit rond 40–50 na Christus. Als dat klopt, stond er misschien al eerder een fort in Bodegraven dan tot nu toe werd aangenomen. Dendrochronologisch onderzoek naar de jaarringen moet dat uitwijzen.

Wal

De omwalling naast de poort was zo’n 3 meter breed en moet ongeveer 5,5 meter hoog zijn geweest. Alleen de liggende dwarsbalken zijn bewaard gebleven; aan de gaten in de uiteinden is te zien dat hier palen in stonden. De wal bestond uit twee houten wanden met daartussen opgestorte aarde, waardoor een stevige verdedigingsconstructie ontstond.

Hijskraan

Tijdens de opgraving kwamen zo’n vijfentwintig kleine, ronde paaltjes tevoorschijn. Ze verschilden duidelijk van het zware, bewerkte hout van de poort: het ging om eenvoudig rondhout, maar opvallend lang voor hun kleine doorsnee van een halve meter. Sommige paaltjes stonden zelfs schuin in de grond. Een logische verklaring is dat de Romeinse soldaten hier een hijstoestel gebruikten om de zware staanders van de poort overeind te krijgen. De schuine paaltjes dienden dan als ankerpunten voor schoorlijnen- touwen die de staanders tijdelijk op hun plek hielden terwijl ze werden opgericht.

Mogelijk ook interessant