Het fort van Ockenburgh

In de tweede eeuw na Chr. voeren steeds vaker krijgers uit Friesland en Noord‑Duitsland langs de Limes om zuidelijker te plunderen. Daarom versterkten de Romeinen de kust en bouwden zij nieuwe militaire steunpunten in de Haagse duinen en verder zuidelijk.

Het kleine fort bij Ockenburgh, gevonden op het huidige Vakantiepark Kijkduin, is het duidelijkste bewijs voor dit kustverdedigingssysteem. Het was slechts dertig jaar in gebruik, van ongeveer 150 tot 180 na Christus. Paardengraven en sporen van stalboxen wijzen erop dat het een klein ruiterfort was voor zo’n zestien ruiters en hun paarden.

Naast het fort lag een dorp waar bewoners werkten voor soldaten uit de regio. Rond 180 verlieten de militairen Ockenburgh, maar het dorp bleef nog bestaan, wat erop wijst dat de kustverdediging in een andere vorm doorging. Waarom het fort precies werd opgegeven, is nog onbekend.

Op het binnenplein

Het fort van Ockenburgh

Het fort van Ockenburgh lag op een hoger deel van het duingebied. Het was een bijna vierkant terrein van zo’n 42 bij 44 meter, omgeven door een diepe spitsgracht. Wie daarin viel, kwam er niet makkelijk meer uit- precies de bedoeling! Binnen de gracht stonden de gebouwen, beschermd door een stevige aarden wal. Het fort had een U‑vorm: twee lange barakken met daartussen een verbindend gebouw. De muren waren gemaakt van vlechtwerk en leem en rustten op houten balken.

In de barakken sliepen de soldaten en stonden hun paarden. Er was plek voor ongeveer zestien dieren, wat erop wijst dat hier een kleine cavalerie-eenheid was gestationeerd. De staldeuren kwamen uit op de binnenplaats, waar de paarden werden verzorgd en opgezadeld. Waarschijnlijk stond hier ook een waterput, die zowel de soldaten als de dieren van water voorzag.

Dierfibula (mantelspeld) in de vorm van een zeepaard of fabeldier, gevonden in Ockenburgh.

De gracht met sporen van een mogelijke planken bekleding.

Onder de resten van de vicus van Ockenburgh vonden archeologen sporen van een tweede spitsgracht. Die wijst op een tijdelijk Romeins kampement. De datering ligt dicht bij die van het kleine fort, maar het kamp is duidelijk ouder dan het dorp.

Opvallend genoeg was dit tijdelijke kamp groter dan het fort zelf. Zulke kampen konden verschillende functies hebben, maar in Ockenburgh wijzen de vondsten op een constructiekamp: de verblijfplaats van de werktroepen die het ruiterfort bouwden. Vanuit dit kamp zijn waarschijnlijk meerdere militaire installaties langs de kust aangelegd. Daarmee vormt deze ontdekking een belangrijk bewijs voor het bestaan van een georganiseerd Romeins kustverdedigingssysteem.

Sporen van de gracht van het kamp.

De spitsgracht in één van de profielen.

← Terug naar Ockenburgh - Kuikduinpark Den Haag