Delen

Soldatenleven

Route: Matilo (Leiden)

Klik op een punt om verder te navigeren op de route.

Het Romeinse leger was een beroepsleger. Soldaten waren in dienst voor zeker 20 jaar en in die tijd was het leger hun leven. Ze woonden in houten barakken. Met zes of acht man deelden ze een zogenaamd contubernium. In de voorste ruimte, de arma, konden ze hun spullen stallen, zoals kleding, wapenrusting, serviesgoed en kookspullen. Achter de arma lag de papilio. Hier sliepen ze, misschien in stapelbedden – die overigens nooit zijn gevonden – of op zolder. In dit vertrek van nog geen 20 m2 bevond zich ook een haard, voor warmte, licht en om te koken.

Het grootste deel van de dag waren de soldaten buiten bezig. Ze moesten gevechten oefenen in formatie en man tegen man, patrouille lopen, wegen, forten en aquaducten bouwen. Bovendien moesten ze veel kleien: bakstenen, dakpannen en slingerkogels werden allemaal door de soldaten zelf gemaakt.

In Matilo zijn zoveel slingerkogels gevonden dat de archeologen denken dat hier een speciale artillerie-eenheid gelegerd was. Zij schoten de kogels met grote katapulten (onagers of ballistae) af. Met roodgloeiend verhitte kogels konden ze zelfs schepen in brand schieten!

Romeinse slingerkogels uit Matilo, Henk Snaterse.

De Romeinen brachten nieuwe manieren om te ontspannen mee naar onze streken.

Bord- en gokspelletjes waren zeer geliefd onder de soldaten. Zo vinden archeologen veel speelschijfjes en een enkele dobbelsteen terug in Matilo. Ook zijn er Romeinse olielampjes gevonden. Bij de lampjes konden de soldaten ook als het donker was, toch nog een spelletje spelen! Of een brief schrijven. In Matilo zijn veel schrijfpennen, stili, gevonden en er is zelfs een bijna compleet schrijfplankje uit de grond gekomen.

De Romeinen namen ook eigen borden mee om van te eten. Typisch Romeins aardewerk is terra sigillata: een rood, glanzend luxe aardewerk dat de Romeinse soldaten meenamen naar ons gebied. De soldaten hadden zelf meestal een simpel bordje met hun eigen naam erin gekrast. Zo is er in Matilo een bordje gevonden met de naam Athen. De eigenaar heeft zijn naam met Griekse letters geschreven. Weinig bewoners van Matilo waren afkomstig uit Italië. De meeste mensen kwamen uit overwonnen gebieden, zoals Frankrijk, Spanje, Duitsland en verder oostelijk.

Afbeelding: De zool van een Romeinse spijkerschoen. Foto: Provinciaal Archeologisch Depot Zuid-Holland.

← Terug naar Matilo (Leiden)

Mogelijk ook interessant