Soldatenleven

Het Romeinse leger was een beroepsleger. Soldaten waren in dienst voor zeker 20 jaar en in die tijd was het leger hun leven. Ze woonden in houten barakken. Met zes of acht man deelden ze een zogenaamd contubernium. In de voorste ruimte, de arma, konden ze hun spullen stallen, zoals kleding, wapenrusting, serviesgoed en kookspullen. Achter de arma lag de papilio. Hier sliepen ze, misschien in stapelbedden – die overigens nooit zijn gevonden – of op zolder. In dit vertrek van nog geen 20 m2 bevond zich ook een haard, voor warmte, licht en om te koken.

Het grootste deel van de dag waren de soldaten buiten bezig. Ze moesten gevechten oefenen in formatie en man tegen man, patrouille lopen, wegen, forten en aquaducten bouwen. Bovendien moesten ze veel kleien: bakstenen, dakpannen en slingerkogels werden allemaal door de soldaten zelf gemaakt.

In Matilo zijn zoveel slingerkogels gevonden dat de archeologen denken dat hier een speciale artillerie-eenheid gelegerd was. Zij schoten de kogels met grote katapulten (onagers of ballistae) af. Met roodgloeiend verhitte kogels konden ze zelfs schepen in brand schieten!

Romeinse slingerkogels uit Matilo. Foto: Henk Snaterse

Uit leren vondsten, zoals vrouwen- en kinderschoenen, blijkt dat er ook gezinnen binnen de muren van het fort kwamen.

De zool van een Romeinse spijkerschoen. Foto: PRovinciaal Archeologisch Depot Zuid-Holland

De Romeinen brachten nieuwe vormen van ontspanning mee. Bord- en gokspellen waren populair, en in Matilo zijn veel speelschijfjes, dobbelstenen en olielampjes gevonden. Bij het licht van zo’n lamp konden soldaten ’s avonds spelen of schrijven. Er zijn talloze schrijfstiften, stili, teruggevonden en zelfs een bijna compleet schrijfplankje.

Ook het eetgerei was typisch Romeins. Soldaten gebruikten vaak eenvoudige bordjes waarin hun naam was gekrast, terwijl luxe aardewerk zoals terra sigillata uit andere delen van het rijk werd meegebracht. In Matilo is bijvoorbeeld een bordje gevonden met de naam Athen, in Griekse letters. Slechts weinig bewoners kwamen uit Italië; de meesten waren afkomstig uit gebieden als Frankrijk, Spanje, Duitsland en regio’s verder oostelijk.

← Terug naar Matilo (Leiden)