Poortgebouw

Poortgebouw

Het binnentreden van het castellum kon alleen door ––n van de drie of vier poorten. Elke poort was voorzien van twee poorttorens, die verbonden waren door een loopbrug met eronder twee grote deuren.

De poorten hadden allemaal hun eigen functie en naam. De oostelijke poort in Albaniana is de hoofdpoort van het castellum, de porta praetoria. Deze poort ligt in het midden van de wal of muur langs de rivier. De hoofdweg vanaf de steigers gaat via deze poort rechtstreeks naar het hoofdkwartier, de principia. de poort aan de achterkant van het castellum heette de porta decumana. Die komt niet in ieder fort voor.

De noordelijke en zuidelijke poorten aan de korte zijden van het fort hadden zicht op het in- en uitgaande verkeer en verbonden het castellum met de vicus, het dorp buiten het fort. Soldaten bewaken vanaf deze poorten de weg, die de gehele limes langs de rivier volgde en de aansluitende forten met elkaar verbond.

Nu sta je bij de zuidpoort, de porta principalis dextra. Deze is het best bewaard gebleven. Op deze plek zijn poorten uit minstens drie bouwfasen gevonden, twee of drie van hout en minstens een van steen. We weten de exacte datering door het hout dat voor de bouw is gekapt, in 41, 56 en een derde rond 70. Ook van de stenen poort is het bouwjaar bekend: die was namelijk gefundeerd op grote hoeveelheden paaltjes, gekapt in 160.

Een paar meter zuidelijker heeft vermoedelijk een vierde poort gestaan. Van die jongste poort zijn behalve resten van houten funderingspalen en blokken tufsteen, ook stukken van een grote inscriptie gevonden. Dergelijke inscripties waren boven de ingang van de poort bevestigd.

Op deze grote kalkstenen plaat is een verbouwing aan het stenen fort vastgelegd, die tussen het jaar 208 en 211 is uitgevoerd. Uit de tekst blijkt dat de muur met poort –door ouderdom was ingestort en vanaf de fundamenten is hersteld–. Dat is tijdens het keizerschap van Septimius Severus gebeurd.

In de noordwesthoek van het fort en hier, bij de zuidpoort, zijn in de gracht slingerkogels gevonden. Dezelfde kogels zijn in De Vergulde Wagen van de Historische Vereniging Alphen aan den Rijn te zien. Deze kogels werden als munitie voor de katapulten (ballista) op de hoektorens ingezet.

← Terug naar Albaniana (Alphen aan den Rijn)