Vicus

Vicus

Ten zuiden van het fort, onder de huidige Julianastraat, de Hoogvliet en de Adventskerk lag een kampdorp (vicus). Hier woonden vrouwen en kinderen van de soldaten en ook handelaren en ambachtslieden. Er waren allerlei winkels, eettentjes, bars te vinden en er was zelfs een badhuis.

Op de plek waar de Hoogvliet staat, bevonden zich grote opslaggebouwen. Behalve grote palen van de gebouwen en resten van een waterleiding kwamen bij onderzoek grote hoeveelheden amforen uit de grond. De meeste dienden voor olijfolie en sommige voor wijn. Vergelijkbare amforen zijn bij de kraam naast het badhuis te zien.

Ook ten westen van het fort, onder het gemeentehuis, en ten zuidwesten onder de Bonifaciusschool en in de Paradijslaan, liep de bewoning van het dorp door.

De vicus bood dus ook plaats voor het gezin van de soldaten. Opmerkelijk, want officieel was het Romeinse soldaten niet toegestaan om tijdens hun dienst te trouwen. Pas na 25 jaar in het leger gingen ze met pensioen en kregen ze een diploma en een eigen stukje grond. Toch stichtten de soldaten in de praktijk vaak een gezin, dat meetrok naar waar ze werden gestationeerd.

De huizen in het dorp waren grotendeels met hout en leem gebouwd. Meestal waren smalle rechte huizen, die netjes naast elkaar stonden, in de vicus te vinden. De voorkant van de huizen werd vaak als winkel gebruikt, waardoor er winkelstraten ontstonden. Of dat ook het geval is in Alphen aan den Rijn, wordt nu goed onderzocht.

De Alphense vicus is niet meteen tegelijkertijd met het eerste fort gebouwd. Er waren al wel snel enkele gebouwen, maar vanaf de jaren 70 na Chr. kreeg de vicus pas echt vorm. Nog later, waarschijnlijk in de loop van de 2de eeuw, werd het kampdorp uitgebreid naar het gebied ten noorden van het castellum. Op de plaats van de voormalige Samsomdrukkerij aan de Wilhelminalaan zijn sporen van gebouwen en oeverbeschoeiingen gevonden.

Aan het eind van de 2de eeuw moeten er minstens 500, maar misschien wel 1000 mensen buiten het castellum in de vicus hebben gewoond. Het was een plek waar de bewoners, de soldaten, de lokale bevolking in het achterland – de Cananefaten – en mensen uit andere gebieden elkaar ontmoetten. De soldaten zelf kwamen ook overal vandaan: uit Frankrijk, Kroati–, Duitsland en streken die nog verder in zuidoostelijke richting lagen. Zo ontstond er een smeltkroes van culturen, talen, gebruiken en religies. Een echte pleisterplaats met een multiculturele samenleving dus!

← Terug naar Albaniana (Alphen aan den Rijn)