Vesting Schoonhoven
Schoonhoven, de Zilverstad aan de Lek, ontstond bij een dam in de veenstroom de Zevender en ontwikkelde zich rond 1260 tot stad op initiatief van Hugo Botter van der Lede, eigenaar van het kasteel aan de Zevender. De plaats werd in 1247 voor het eerst genoemd. In juli 1304 sloegen Willem III van Holland en Witte van Haemstede het beleg voor Schoonhoven en verkregen door een list de overgave van de stad. Bij stadsbranden in 1375 en 1518 ging ook het kasteel in vlammen op.
In 1572 maakten de Geuzen onder Lumey zich meester van de stad; in 1575 volgde het Beleg van Schoonhoven door Gilles van Berlaymont namens Alva. De historisch strategische ligging op de grens van Holland en het Sticht bepaalde met de vestingwerken de vorm van de oude stad.
In de Oude Hollandse Waterlinie was Schoonhoven een van de vestingsteden die de linie langs de Lek afsloten. Van de vestingwerken resteert onder meer de 17e-eeuwse Veerpoort aan de Lek, de enige overgebleven stadspoort, en de loop van de wallen en grachten rond het centrum. Een restant van het kasteel, de Kruittoren, werd in 1733 nog door Cornelis Pronk getekend maar is later gesloopt.
Al in de 17e eeuw waren hier bekende goud- en zilversmeden gevestigd; de stad heeft een internationale Zilverschool en het Nederlands Zilvermuseum. Het stadhuis bezit een carillon van vijftig klokken, waarvan de grootste in 1775 werd gegoten uit een kanon dat ontdekkingsreiziger Olivier van Noort aan de stad had geschonken.